In Zuid-Korea slikken mensen het al generaties tegen alles van vermoeidheid tot een tanende zin in seks: rode ginseng. Het is een van de best onderzochte kruiden ter wereld op het gebied van libido en erectiefunctie, en toch weet bijna niemand in Nederland waar het verschil zit met de gewone ginsengwortel die je bij de drogist ziet liggen.
Wat rode ginseng anders maakt dan gewone ginseng
Rode ginseng komt van dezelfde plant als witte ginseng, Panax ginseng, maar ondergaat een ander proces. De wortel wordt gestoomd en daarna gedroogd in plaats van vers verwerkt. Door die stoombehandeling verandert de samenstelling van de ginsenosiden, de actieve stoffen in de wortel, en ontstaan er nieuwe varianten die in verse ginseng nauwelijks voorkomen. Onderzoekers vermoeden dat juist die verandering rode ginseng krachtiger maakt dan de witte variant, al is dat nog niet met zekerheid vastgesteld.
De naam Panax komt van het Griekse woord voor "alles genezend", en dat zegt genoeg over hoe breed het middel in de traditionele Koreaanse en Chinese geneeskunde wordt ingezet. Meer achtergrond over de plant zelf staat op Wikipedia.
Wat het onderzoek laat zien
Rode ginseng is een van de weinige kruiden waar echt klinisch onderzoek naar is gedaan bij mannen met erectieproblemen, niet alleen bij gezonde proefpersonen. Een systematische review van zeven gerandomiseerde studies vond dat rode ginseng beter scoorde dan een placebo op erectiefunctie. Belangrijk om te weten: de kwaliteit van die studies was wisselend, veel onderzoeken rapporteerden niet goed hoe ze precies geblindeerd hadden, en de deelnemersgroepen waren vaak klein. Je kunt dus zeggen dat er een signaal is, maar geen keihard bewijs op het niveau van een medicijn. De volledige review is te lezen via PubMed.
Wat verder opvalt in de literatuur: de meeste positieve resultaten komen uit onderzoek bij mannen met bestaande erectieproblemen, niet bij mannen zonder klachten. Bij gezonde mensen is het effect op libido veel minder goed onderzocht, en de resultaten zijn er wisselender.
Hoe ginseng je libido zou kunnen beïnvloeden
Het meest onderzochte mechanisme draait om stikstofmonoxide. Ginsenosiden lijken de aanmaak van stikstofmonoxide in bloedvaten te stimuleren, wat de doorbloeding verbetert, ook in het bekkengebied. Dat is precies hetzelfde principe waar erectiepillen als sildenafil op inwerken, alleen via een ander mechanisme en veel zwakker.
Daarnaast lijkt rode ginseng de cortisolspiegel te verlagen. Chronische stress is een van de grootste libidododers die er zijn, en minder cortisol betekent bij sommige mensen ruimte voor meer energie en zin. Dat maakt ginseng in dat opzicht vergelijkbaar met een adaptogeen als ashwagandha, waarover je meer leest in ons artikel over ashwagandha en libido.
Een derde spoor is vermoeidheid zelf. Rode ginseng wordt van oudsher gebruikt tegen uitputting, en simpelweg minder moe zijn helpt al voor een deel tegen een lage zin. Dat effect zie je ook terug bij andere adaptogene kruiden zoals tongkat ali, dat in onderzoek vooral scoort bij mannen met verhoogde stresshormonen.
Hoeveel neem je, en in welke vorm
De meeste studies naar erectiefunctie gebruikten 1,8 tot 3 gram rode ginsengextract per dag, verdeeld over meerdere doses, gedurende vier tot twaalf weken. Verwacht dus geen effect na één capsule. Ginseng bouwt langzaam op, en veel gebruikers merken pas na drie tot vier weken verschil.
Let bij aanschaf op het ginsenosidengehalte op het etiket, niet alleen op het aantal milligram wortelextract. Een goedkoop poeder met 2 procent ginsenosiden werkt anders dan een gestandaardiseerd extract met 8 procent. Koreaanse rode ginseng (soms verkocht als "Korean red ginseng" of "Panax ginseng C.A. Meyer") is de variant die in het meeste onderzoek is gebruikt.
Wanneer je beter kunt oppassen
Ginseng verdunt van nature het bloed een klein beetje. Gebruik je bloedverdunners of heb je binnenkort een operatie, overleg dan eerst met je arts of apotheker. Hetzelfde geldt als je hormoongevoelige kanker hebt of behandeld wordt, aangezien ginseng mogelijk invloed heeft op hormoonhuishouding. Combineer het ook niet zomaar met cafeïne of andere stimulerende middelen, want de combinatie kan hartkloppingen en onrust geven.
Bijwerkingen die het vaakst voorkomen zijn hoofdpijn, een onrustige maag en lichte slapeloosheid als je het te laat op de dag inneemt. Bouw daarom altijd rustig op vanaf een lage dosis, net zoals je dat zou doen bij maca of andere libidokruiden.
Wat je hiermee doet als je het zelf wilt proberen
Rode ginseng is geen wondermiddel, maar het is een van de weinige kruiden waar daadwerkelijk klinisch onderzoek bij mannen met erectieproblemen achter zit. Kies een gestandaardiseerd extract met een duidelijk ginsenosidengehalte, geef het minstens een maand de tijd, en verwacht een geleidelijke verbetering in energie en doorbloeding, geen instant effect. Twijfel je over medicatie of onderliggende klachten, bespreek het dan met je huisarts voordat je begint.